— (2) —

— (3) —

Humillima Relatio super insinuatione Caesarei Rescripti sub secretiori sigillo S. Caes. Majestatissuae, Reverendissimo & Serenissimo Archi-Episcopo Coloniensi &c. inscripti, in Causa Illustris D. Comitis van der NATH, &c.
Contra
Dominum de ELDEREN &c. Anno Domini 1668.
die Lunae 26. Martis facta.

Serenissimo, Potentissimo ac Invictissimo Domino, D. LEOPOLDO Divina favente gratia Electo Romanorum Imperatori semper Augusto, Germaniae, Hungariae, Bohemiae, Dalmatiae, Croatiae, & Schlavoniae Regi, Archi-Duci Austriae, Duci Burgundiae, Styriae, Carinthiae, Carniolae, & Wirttembergae, Comiti Habspurgi, Tyrolis & Goritiae &c. Domino meo Clementissimo.

Umillime refero, quod infrascripto dato certum quoddam Caesareum rescriptum in Causa Illustris & Genorosi D. Theodorici Comitis van der Nath cont. Elderen per Nobilem & Doctissimum D. Arnoldum Dunckel jurium Doctorem mihi Col. Agrippinae traditum sit, & ad praef. D. Doct. Dunckel requisitionem me 25. hujus mensis Martii Bonnam, & 26 ejusdem infra 9. & 10. horam antemeridianam ad Cancellariam ibidem sitam contulerim, & postquam me Casparus Larix suae Serenitatis Electorialis Secretarius: cui in similibus expeditio causarum committitur, ibidem accessit, quaerens, quid placeret, aut quem peterem, cui quaerenti altementionatum Caesareum Rescriptum una cum inclusis adjunctis clausum tradendo, respondi, me ae de causa accessisse, & Bonnam contulisse, ut illud ipsum debita reverentia Reverendissimo & Serenissimo Principi Electori insinuarem & praefatum D. Secretarium Larix rogavi, ut Serenitati suae vel ejusdem D. Cancellario ad manus debita reverentia traderet, mihi tradenti hoc responsi dedit, quod a me pro insinuato humillima reverentia non tantum acceptaret, verum etiam, quia Rev. & Serenissimus Princeps Elector, ac Reverendissimus Princeps & Episcopus Argentinensis una cum D. Cancellario congregati essent, se quam primum insinuaturum, quod facere vidi, nihil vero responsi habere potui ob Ferias Hebdomadae Sanctae, insinuatum, actum & factum Bonnae Lunae 26. mensis Martii & A. 1668. stylo novo, Sacrae suae Caesarea Majestatis regiminis Romani Regni Decimo; Indictione sexta, praesentibus honestis Ioanne Wilhelmo Fingers, & Petro van Hulsen, testibus fide dignis ad hoc specialiter rogatis, & requisitis.
Sacrae suae Caesareae Majestatis

— (4) —

Humillimus ac fidelissmus subditus & tabellio Ioannes Kessel publicus approbatus & in Cancellaria Amplissimi Senatus Liberae ac Imperialis Civitatis Coloniensis immatriculatus Notarius scripsit, subscripsit, & symbolo clementissime concesso corroboravit. Referebam vero Coloniae Agrippinae 28. Martii 1668

Nos Consules, & Senatus Liberae Imperialis Civitatis Coloniae Agrippinae notum facimus & attestamur Ioannem Kessel, qui retroscriptum super insinuatione facta confectum Instrumentum propria sua Nobis bene cognita manu con- & subscripsit, appositoque Notariatus sui symbolo roboravit, esse, quem se dicit publicum, legalem & Matriculae nostrae inscriptum Notarium, cujus Instrumentis, Documentis, aliisque in formam publicam redactis attestationibus bona fides adhibetur, attessante hoc nostro Sigillo secreto praesentibus hac trigesima Martii 1668 ad impresso.

Copia Rescripti Caesarei in Causa NATH &c.
Contra
ELDEREN, Electori Coloniensi ut excessum Executionis reparari curet.

LEOPOLDVS, Divina favente Clementia Electus Romanorum Imperator semper Augustus, Germaniae, Hungariae, Bohemiae, Dalmatiae, Croatiae & Schlavoniae Rex, Archi-Dux Austriae, Dux Burgundiae, Styriae, Carinthiae, Carniolae, & Wirttembergae, Comes Habspurgi, Tyrolis & Goritiae &c.

X appositis Libelli supplicis, Nobis nomene (Tit.) Theodorici Comitis van der Nath, humillime exhibiti, appositarumque scripturarum copiis, Dil. Vestra pluribus percipiet, quem in modum supplicans queratur, quod tametsi Georgii Friderici Renesse ab Elderen, jus, quod super bonis, Baronia nimirum de Cortessen, sibi supplicanti, Fratrique Gerhardo a quondam Comite de Lamboy pro pretio sexaginta millia Imperialium Thalerorum venditis, Fidejussorio nomine praetendat, se non ultra triginta quatuor, dictorum Thalerorum millia extendat, ipseque actionibus super codem in Curiis Feudalibus Curingiana, & Brusthemensi, nec non censuali de Wintershoven institutis, non nisi adversum Dam. Baroniam de Cortessen executionem impetraverit, is tamen executione hac haud contentus, eam ad alia quoque diversarum jurisdictionum dictaeque suae praetensioni vel actioni, aut latis etiam sententiis haud quaquam affecta, connexa vel annexa bona sua censualia ut-

— (5) —

pote Seelen, Petersen, Printhagen, Diepenbeck, Pastorshoff, Mopperting, atque Curiam de Dessener extenderit, eaque sine ullis etiam juris subsidialibus coadunatisque ex Curia Vliermaliensi armatis hominibus, injuria enormissima ac spolio nullo jure justificabili invaserit, Vxoreque ac Liberis captivis, mobilibusque omnibus abductis & ablatis ac fructiferis etiam arboribus ad 100. millia excisis, venumque inde asportatis occuparit, humillime rogando, ut cum adeo dicta contra se executio, in solis mobilibus ad octoaginta Florenorum millia incompetenter, atque erga triginta quatuor millia Thalerorum praetensionem, plane excessive peracta, insuperque ne jus suum apud Dil. Vestram prosequi valeat, ad instigationem aliquot ejusdem Consilii Privati membrorum dicta in executione non mediocriter interessatorum, capitis sui septem milllium Imperialium pretium constitutum sit, nos executionem eam, utpote a Judicibus incompetentibus mera via facti, excessive & nulliter factam iemediis ad hoc opportunis rescindere atque reparare clementer dignaremur.
Cum igitur rebus ita se habentibus, nec Nos (qui alias de primaevo litigii hujus statu in Consilio Nostro Imperiali Aulico satis informati sumus) videamus, quo juris ordine vel praedictus de Elderen pro sua triginta quatuor millia Imperialium (de quibus tamen aliquot jam millia persoluta esse haud insiciabitur) praetensione eam executionem in Curiis Feudalibus non nisi superbonis etiam Feudalibus obtentam ad censualia quoque Supplicantis bona ciusdemque mobilia extendere, tantoque eundem damno afficere, vel praedicti etiam judices eam executionem suam in alieno territorio & a competente Judice haud requisiti factam, justificare possint.
Ejus Dilectionem Vestram benevole hisce monendam duximus, clementer mandantes, ut authoritate apud suos interposita indilate curare, ac iis omnibus, ad quos haec res ex officii concrediti munere spectar, ferio ac districte injungere velit, quo praedicta executio in praenominatis bonis censualibus, aliisque in judicium huc usque non deductis, facta, quantum quidem praetensionis summam excedit, citra moram rescindatur, damnumque & interesse in mobilibus, arboribusque, aut aliis bonis excessive occupatis, Supplicanti illatum, reparetur, ac quantum supra saepefati de Elderen praetensionem dememoratis bonis reliquum fuerit, restituatur; aut vero si legitimas & relevantes exceptiones contra id Dilectio Vestra, dictusive ab Elderen sibi competere existiment, illas Procuratore simul ad Acta constituto, intra duorum mensium terminum ab insinuatione harum sibi facta ad Consilium Nostrum Imperiale Aulicum transmittantur; & interim ab omni ulteriori executio-

— (6) —

ne, processuque abstincatur, quo ulterius quod justum, conveniensque fuerit, statuere possimus. Explebit care Dilectio Vestra rem justitiae, suoque erga eandem zelo ac benignae voluntati Nostrae consentaneam; Cui, quod reliquum est, Eidem Dilectioni Vestrae Consobrini amantissimi ac benevolentiae, gratiaeque Nostra Caesareae affectum conservamus. Vienna 5. Martii 1668.
Leopold.
Vidit W. B. de Walderdorff V. C. ad Mandatum S. C. M. proprium.

Subscriptio erat:
Reverendisimo & Serenissimo Maximiliano Henrico, Archi-Episcopo Coloniensi, S. R. I. per Italiam Archi-Cancellario, Episcopo Leodiensi & Hildesiensi, Praeposito Berchtesgadensi & Stabulensi, Comiti Palatino Rheni, Utriusque Bavariae ac Superioris Palatinatus Duci, Landgravio Leuchtenbergae, Principi Electori, & Consobrino Nostro Charissimo.
L. S.   Erat sigillatum Sigillo S. C. Majestatis

Humillima Relatio super Insinuatione Caesarei Rescripti sub secretiori sigillo suae S. C. M. Rev. & Serenissimo Archi-Episcopo Col. inscripti iterati, in Causa Illustris D. Comitis van der Nath, contra D. Elderen, A. Domini 1668 20. Aprilis facta.

Serenissimo, Potentissimo, ac Invictissimo Domino, D. LEOPOLDO, &c.

Ubmisissime, & humillime refero, quod infrascripto dato certum iteratum quoddam Caesareum rescriptim, sigillatum S. C. suae Majestatis sigillo, in Causa Magnifici & Sacri Imperii Fidelis, & Dilecti Theodorici Comitis van der Nath contra Elderen, per Clarissimum, & Praeclarum D. Ioannem Ketteler, Liberae ac Imperialis hujus Civitatis Mercatorem insignem, mihi eum in finem, sub tenore & subscriptione ut infra. Coloniae traditum sit, & ad praefati D. Kettelers requisitionem, me 19 hujus Mensis Aprilis Bonnam, & 20. ejusdem infra 8. & 9 horam ad aedes D. Vice-Cancellarii Electoralis Doct. N. Clauth, contulerim (cui, vel D. Cancellario, vel in eorundem absentia Secretario, in similibus expeditio Causarum committi solet) altememoratum S. suae C. M. sigillatum iteratum rescriptum (ne dictus D. Comes van der Nath in prosequendo suo jure impediatur) humiliter insinuaverim. dictusque D. Vice-Cancel. & Doctor Clauth, id quidem cum humillima erga S. suam C. Maj. reverentia, acceptaverit, mihi vero, ex causa quod D. Cancellarius Electo-

— (7) —

ralis ipsemet adesset, ad eidem insinuandum reddiderit, dicendo, nihil absque D. Cancellario concludi posse, ea de causa (finita Processione Annali, cui d. D. Cancellarius Petrus Buschman aderat) infra undecimam & duodeciman horam matutinam me ad aedes saepefati D. Cancellarii Serenitatis contulerim, qui habitis Consanguineis invitatis, Secretarium suum ad me misit, quaerentem quid vellem, aut quid placeret, cui quaerenti alte dictum S. C. M. suae iteratum rescriptum sigillatum, una cum inclusis adjunctis clausum tradendo, respondi, me ea de causa accessisse, & Bonnam contulisse, ut illud ipsum debita reverentia, suo Domino nomine Rev. & Serenissimi Principis Electoris insinuarem, & dictum Secretarium rogavi, ut id suo D. Cancellario (ad demonstrandum Serenitati suae, & Principi Electori) ad manus proprias traderet, mihi tradenti, ut exspectarem parum, & ita paulo post redeundo respondit, se hoc quidem Domino suo ad manus proprias tradidisse, eundem vero hoc responsi dedisse, ut post spatium duarum horarum ad ipsum redire non dedignarer, ideoque me circa secundam & tertiam horam, iterato ad aedes saeped D. Cancellarii Electoralis contuli, eundemque personaliter ad ostium habitationis suae stantem inveni, quo praevio debita reverentia ex eo quaesive, utrum quid responsi, ad altememoratum a me insinuatum iteratum rescriptum sigillatum S. C. M. suae habere possim, qui, d. D. Cancellarius Pet. Buschman, mihi quaerenti respondit: se id nomine Serenissimi Princ. Electoris sui humillima reverentia pro insinuato non tantum a me acceptum haberi velle, verum etiam, quamprimum ad Serenissimum Princ. Elect. misisse, qui, praevia humillima ejusdem publicatione & relectione, hoc responsi dedisse, non esse necessarium a me declarationem desuper exspectare, verum ut Coloniam redirem, addendo, Serenissimum D. Principem Electorem in crastinum, qui erit 21, hujus veredarium certum ad S. C. Majestatem missurum, & per eum suae S. C. Majestatis rescriptis omnibus humillime obtemperaturum. Quibus declarationibus praeviis, facta reverentia me Coloniam rursus contuli, & ita discessi, feliciterque ibidem adveni, quamvis inopinato ob minas ante hac tam contra me, quam contra alios S. C. suae M. publicos & humillimos Notarios inservientes d. D. Comiti van der Nath, per Consil. privatum Leod. Placatis publicatas, de quibus adhuc nostrum unus in Castello Dessener vinculis ligatus miserrime detinetur, pro cujus relaxatione humillime oro.
Rescriptum Caesareum de dato 16. Martii 1668. ad Rev. & Serenissimum Principem Leodiensem.
LEOPOLDVS divina favente Clementia Electus Romanorum Imperator Semper Augustus, &c.

— (8) —

Reverendissime & Serenissime Princeps Elector & Consobrine Charissime.

X prioribus Litteris Nostris nona hujus datis Dilectio vestra pluribus perceperit, quem in modum cum Magnificus Noster & S. Imperii Fidelis Dilectus Theodoricus Comes van der Nath humillime Nobis super excessiva contra eum ad persecutionem Georgii Friderici Rhenes ab Elderen a Scabinis Vliermaliensibus ultra jurisdictionem suam in bonis suis, qua ad censualibus, qua feudalibus atque etiam mobilibus, ad 80. Millium Flor. Rhenensium valorem super sorte triginta quatuor duntaxat Imperialium Thallerorum Millibus facta executione questus fuisset, Nos vero (ut pote de praedicta etiam 34. Thallerorum Imperialium millibus a Supplicante, millia aliquot jam persoluta fuisse scientes) haud videremus, quo juris ordine executio eas in Curiis tantum Feudalibus obtenta, ad censualia quoque ejusdem bona atque mobilia, aut extendi potuerit, aut in excessu eo etiam justificari, Dilectionem Vestram ejus benevole monuerimus, juxta, ac eidem clemeter mandaverimus, vellet curare, ut executio ea quantam quidem praetensionis summan excedit, citra moram rescindatur, damnumque & interesse in mobilibus, aliisque Supplicanti illatum reparetur, adeoque ei quantum quidem supra Actoris praetensionem de memoratis bonis reliquum fuerit, restituatur; vel certesi Dilectio Vestra dictusque van Elderen legitimas, relevantesque contra id exceptiones habuerint, illae suspensa interim ulteriore executione intra duorum Mensium terminum ad Consilium Nostrum Imperiale Aulicum transmitterentur.
Nunc porro Dilectio V. ex ulterioris Nobis ab eodem Comite van der Nath suppliciter exhibiti libelli hisce adjuncta copia, quibus ex causis, tam constituti a dictis Scabinis Vliermanliensibus in Caput cadensque suam pretii, quam denegati etiam sibi a Consilio Dilectionis Vestrae privato, ac viginti Duum-Viris salvi Conductus aliarumque contra Notarios aeque suos intentatarum violentiarum atque minarum queratur, se nec ipsum mandata porro Nostra Caesarea ibidem insinuare, nec vero Notarium ullum, qui id tuto facere, sibique in causis suis servire ausit; reperire posse; proindeque ut se hac in parte clementer protegere vellemus, suppliciter imploret.
Sane quo minus vel jure ipso naturae haud cuiquam ea qua defensionis sua sunt dengare convenit, dictum Supplicantem Dilectio Vestra conscia eodem jure arceri haud persuadere Nobis possumus, ac proinde harum quoque querelarum eandem benevole commonefacientes clemeter porro eidem Dilectioni Vestrae mandandum duximus; ut suam hac quoque in parte au-

— (9) —

thoritatem opportunis locis interponere districteque mandare, atque efficere velit, ne cum diebus supplicans, tam & Notarii, Testesque, ac alii quicunque quorum eidem ad juris sui probationem, legitimamque persecutionem opus fuerit ullatenus sive in persona, sive in depositionibus, insuationibusque aut muneribus publicis a quoquam impediantur, turbenturqu, aut de caetero in eos quidquam, unde de vi sibi illicite illata conqueri possint, attentetur.
Id quod Justitiae recte administrandae ratio exigit, voluntatique erga eandem Dilectionis Vestrae non minus ac Nostrae consonum fuerit.
Qui quod reliquum est Dilectioni Vestrae Consobrini Amantissimi ac Benevolentiae Gratiaeque Nostrae Casesareae Affectum conservamus. Datum in Civitate Nostra Vienuae die 16. Martii, Anno 1668 Reg. Nostrorum, &c.
Dilectionis Vestrae Bonus Consobrinus
    LEOPOLDVS.
Vt. Wilder I. B. a Walderdorff. Vice-Cancellarius. Ad mandatum S. Caesareae Majestatis proprium Christ. Beuuer.

Reverendisimo & Serenissimo Maximiliano Henrico, Archi-Episcopo Coloniensi, S. R. I. per Italiam Archi-Cancellario, Episcopo Leodiensi & Hildesiensi, Praeposito Berchtesgadensi & Stabulensi, Comiti Palatino Rheni, Utriusque Bavariae ac Superioris Palatinatus Duci, Landgravio Leuchtenbergae, Principi Electori, & Consobrino Nostro Charissimo.

Copia Rescripti Caesarei in Causa van der Nath, contra Elderen, Generalibus Foederati Belgii Statibus, ne Baroni ab Elderen in ulteriori executione attentatisque deferant.

LEOPOLDVS Divina favente Clementia Electus Romanorum Imperator semper Augustus, &c.

Mici charissimi, Benevole vos celare nolumus, quod humillime simul ac dolenter apud nos questus fuerit Magnificus noster & sacri Imperii fidelis dilectus, Theodoricus Comes Van der Nath, quod tametsi Georgii Friderci Renesse ab Elderen jus, quodsuper bonis, Baronia nimirum de Cortessen cum appertinentiis, sibi Theodorico Fratrique ejus Gerardo a quondam Comite de Lamboy pro pretio sexaginta millium Imperalium thalerorum venditis, fidejussorio nomine praetendit, se non ultra 34. dictorum thalerorum millia extendat, ipseque actionibus super eodem in curiis feudalibus Principatus Leo-

— (10) —

diensis Curingiana & Brusthemensi, nec non censuali de Wintershoven institutis, non nisi adversum dictam Baroniam de Cortessen executionem impetraverit, executione tamen ea haud contentus, non solum eam ad alia quoque diversarum Jurisdictionum dictaeque suae praetensioni vel actioni aut latis etiam sententiis haud quaquam affecta, connexa vel annexa bona sua censualia, utpote Seelen, Betersen, Printhagen, Dipenbeck, Pastorshoff, Mopperting atque curiam de Dessener extenderit, eaque sine ullis etiam juris subsidialibus, coadunatis ex curia Vliermaliensi armatis hominibus, injuria enormissima, ac spolio nullo jure justificabili invaserit, uxoreque ac liberis captivis mobilibusque omnibus abductis & ablatis ac fructiferis etiam arboribus ad centum millia evulsis, venumque inde asportatis occuparit, verum nec his etiam satiatus indies adhuc aliis suis in judicium aeque haud deductis nec affectis bonis inhiet, prout novissime in quodam loco mille ducentos aliosque sex mille Imperial. Thaleros Lugduni Batavorum incompetenter atque clandestine levarit, insuperque alia ejus nomina tam in Ducatu Brabantiae, quam alibi existentia praedicto nomine arrestare sibique addicere omni conatu adlaboret: Humillime rogando, ut quoniam vel praed. in Principatu Leodiensi contra se executio in solis mobilibus sibi ablatis ad octuaginta florenorum millia, atque adeo contra suam triginta quatuor thalerorum millium praetensionem non incompetenter solum, sed & excessive peracta sit; Nos eam non solum quo ad excessum rescindere, damnaque inde sibi enata juris via reparare, sed & contra ulteriora apud exteros quoscunque adversarii sui attentata opportunis remediis subvenire clementer dignaremur.
Cum igitur rebus ita se habentibus, nos (qui alias de primaevo litigii hujus inter dictas partes intercedentis statu in consilio nostro Imperiali aulico satis informati sumus) haud videamus, quo juris ordine praedictus ab Elderen pro sua triginta quatuor millium Imperialium (de quibus tamen aliquot sibi millia jam persoluta esse inficiari non potest) praetensione executionem in Curiis Feudalibus non nisi super bonis feudalibus obtentam, ad censualia quoque supplicantis bona mobiliaque, atque ad pecunias etiam, nominaque ubivis locorum reperta (Cum tamen Comites van der Nath ipsi personaliter haud obligati sint, sed nude tanquam possessores bonorum a quondam Comite de Lamboy emptorum conveniantur) ad memoratum usque excessum extendere, atque prosequi possit: nec vero aequum justumque sit, ut quae juris executionisque pro indemnitate cujusque assecuranda adinventa sunt remedia, ea ultra jus ad expilationem, eversionemque ac extirpationem reorum detorqueantur: Omnino faciendum duximus, ut cum Reverendis. & Sereniss. Maximi-

— (11) —

lianum Henricum Electorem Coloniensem, tanquam Episcopum ac Principem Leodiensem pro modo congruo excessui huic ponendo benigne moneremus, tum vero & ipsimet ab Elderen omnem ulteriorem executionis ultra jus suum prosecutionem serio ac sub poena inhiberemus. Nec vero minus vos hisce benevole requirimus, ut si ab eodem Georgio Friderico ab Eldern contra supplicantis bona, nominaque sub jurisdictione vestra sita, eatenus executio illa peteretur, aut urgeretur, eam vel penitus non admittere, vel admissam sistere ac alienationem etiam eadem affectorum ipsi interdicere, ac de coetero in arrestandis, levandisque supplicantis pecuniis, rebusque aliis haud ultra deferre, gratificarique, quin potius saepedicto supplicanti Comiti van der Nath, in iis, quae justitiae sunt pro vestro in eandem zelo, contra omnia attentata assistere, eundemque juvare velitis. Quod sicut juri ac justitiae consentaneum, ita & Nobis pergratum fuerit, reciproco benevolentiae Nostrae Caesareae affectu, quo vos coeteroqui complectimur agnoscendum.
Dabantur in Civitate Nostra Vienna die 12. Aprilis Anno Domini Millesimo, Sexcentesimo sexagesimo octavo, Regnorum Nostrorum Romani decimo, Hungarici decimo tertio, Bohemici vero duodecimo.
Vester bonus Amicus LEOPOLDVS.
Vidit W. B. de Walderdorff V. C. ad Mandatum S. C. M. proprium.

Inscriptio erat:
Charissimis Amicis Nostris Generalibus Foerati Belgii Statibus.
Concordat haec Copia verbotenus cum ea per D. Sec. Beuuer subscripta, simul & inscriptio consona illi in Originali Rescripto Caesareo sigillato clauso ac mihi producto, visa Viennae 27. Maii 1668. Ioan. Mart. Hirlinger auth. C. Not. publ. jur. in fidem.

Copia Rescripti Caesarei Causa van der Nath, contra Elderen, Consilio Bra-
bantico, ne Baroni ab Elderen, in ulteriore executione deferat.

LEOPOLDVS divina Favente Clementia Electus Romanorum Imperator
Semper Augustus.

Onorabiles, fideles, dilecti, Benigne vos celare nolumus, quod humillime simul ac dolenter apud nos questus fuit Magnificus noster & sacri Imperii fidelis dilectus Theodoricus Comes van der Nath, quod tametsi Georgii Friderici Rhenesse ab Elderen jus, quod super bonis, Baronia nimirum de Cortessem cum appertinentiis, sibi Theodorico fratrique Gerardo a quondam Comite de Lam-

— (12) —

boy pro pretio sexaginta millium Imperalium Thalerorum venditis fidejussorio nomine praetendit, se non ultra 34. dictorum Thalerorum millia extendat, ipseque actionibus super eodem in Curiis feudalibus principatus Leodiensis Curingiana & Brusthemensi nec non censuali de Wintershoven institutis, non nisi adversum dictam Baroniam de Cortessen executionem impetraverit, executione tamen ea haud contentus, non solum eam ad alia quoque diversarum jurisdictionum dictaeque suae praetensioni vel actioni aut latis etiam sententiis haud quaquam affecta, connexa vel annexa bona sua censualia, utpote Seelen, Petersen, Printhagen, Dipenbeck, Pastorshoff, Mopperting atque Curiam de Dessener extenderit, eaque sine ullis etiam juris subsidialibus, coadunatis ex curia Vliermaliensi armatis hominibus, injuria enormissima, ac spolio nullo jure justificabili invaserit, uxoreque ac liberis captivis, mobilibusque omnibus abductis & ablatis ac fructiferis etiam arboribus ad centum millia evulsis, venumque inde asportatis occuparit, verum nec his etiam satiatus indies adhuc aliis suis in judicium aeque haud deductis nec affectis bonis inhiet, prout novissime in quodam loco mille ducentos aliosque sex mille Imperiales thaleros Lugduni Batavorum incompetenter atque clandestine levarit, insuperque alia ejus nomina tam in Ducatu Brabantiae quam alibi existentia praedicto nomine arrestare, sibique addicere omni conatu adlaboret. Humillime rogando, ut quoniam vel praedicta in Principatu Leodiensi contra se executio in solis mobilibus sibi ablatis ad octuaginta florenorum millia, atque adeo contra suam triginta quatuor thalerorum millium praetensionem non incompetenter solum, sed & excessive peracta sit; Nos eam non solum quo ad excessum rescindere, damnaque inde sibi enata Juris via reparare, sed & contra ulteriora apud exteros quoscunque adversarii sui attentata opportunis remediis subvenire clementer dignaremur.
Cum igitur rebus ita se habentibus, nos (qui alias de primaevo litigii huius inter dictas partes intercedentis statu in Consilio nostro Imperiali Aulico satis informati sumus) haud videamus, quo Juris ordine praedictus ab Elderen pro sua triginta quatuor millium Imperialium (de quibus tamen aliquot sibi millia jam persoluta esse inficiari non potest) praetensione executionem in curiis feudalibus non nisi super bonis feudalibus obtentam, ad censualia quoque supplicantis bona mobiliaque, atque ad pecunias etiam, nominaque ubivis locorum (cum tamen Comites van der Nath ipsi personaliter haud obligati sint, sed nude tanquam possessores bonorum a quondam Comite de Lamboy emptorum conveniantur) ad memoratum usque excessum extendere, atque prosequi possit: nec vero aequum justumque sit, ut quae juris

— (13) —

executionisque pro indemnitate cujusque assecuranda adinventa sunt remedia, ea ultra jus ad expilationem, eversionemque ac extirpationem reorum detorqueantur: Omnino faciendum duximus ut cum Reverendissimum & Serenissimum Maximilianum Henricum Electorem Coloniensem, tanquam Episcopum ac Principem Leodiensem pro modo congruo excessui huic ponendo benigne moneremus, tum vero & ipsimet ab Eldern omnem ulteriorem executionis ultra jus suum prosecutionem serio ac sub poena inhiberemus. Nec vero minus vos hisce benigne clementerque requirimus ut si ab eodem Georgio Friderico ab Elderen contra supplicantis bona nominaque sub jurisdictione vestra sita eatenus executio ulla peteretur aut urgeretur, eam vel penitus non admittere, vel admissam sistere, ac alienationem etiam eadem affectorum ipsi interdicere, ac de caetero in arrestandis levandisque supplicantis pecuniis, rebusque aliis haud ultra deferre, gratificarique, quin potius saepe dicto supplicanti Comiti van der Nath, in iis, quae justitiae sunt, pro vestro in eandem zelo, contra omnia attentata assistere eundemque juvare velitis. Quod sicut juri ac justitiae, vestraeque erga Nos observantiae consentaneum, ita & Nobis pergratum fuerit, reciproco affectu ac gratia Caesarea, qua vos caeteroqui benigne complectimur agnoscendum.
Datum in Civitate Nostra Viennae die duodecima Mensis Aprilis, Anno Domini Millesimo; Sexcentesimo, sexagesimo octavo. Regnorum Nostrorum Romani decimo Hungari decimo tertio, Bohemici vero duodecimo,
LEOPOLDVS.
Vit. Wilder L. B. a Walderdorff, V. C.
Ad Mandatum S. Caesareae Majestatis proprium. L. S. Christoph. Beuer mp.

Inscriptio.
Honorabilibus Nostris & Sacri Imperii Fidelibus dilectis N. Supremo Consilio Brabantico. Haec Copia concordat cum ea per D. Secret. Beuer manu propria subscripta, simul & consona Inscription illi in Caesareo rescripto Originali sigillato, clauso, ac producto, visae, Viennae, 9. Iulii 1668.
L. S.   Ioan. Nic. Lihard Caes. Auth. Notarius publicus & juratus mp.

Relatio super Insinuatione rescripti Caesarei clausi, & sigillo S. C. M. secretiori consignati, facta in Elderen, ad manus Dominae in absentia Mariti. A. 1668. 16. Iulii.

Serenissime, Potentissime, ac Invictissime Imperator semper Auguste, Domine Clementissime,

— (14) —

Acrae Caesareae Majestati V. humillime iterum atque terum refero, Ego infra scriptus Notarius publicus, atque immatri-culatus, qualiter ex Mandato S. C. M. Vestrae quoddam Rescriptum clausum Sigillo secretiori S. C. M. Vestrae consignatum, subsequenti superscriptione: Nostro, & Sacri Imperii Fideli, Dilecto, Georgio Friderico Rhenesse ab Elderen, Lunae 16. mensis Iulii hujus 1668. anni circa horam sextam vespertinam circiter cum Copia vidimata rescripti de 16. Martii currentis 1668. anni de non turbanda Notarios, in eorum officio publico, ob absentiam D. praefati Rhenesse de Elderen (qui Hasseleti sele detinebat) ad manus proprias ejusdem Uxoris suae Dominae de Elderen, in Castro Elderen dimidia hora ab Urbe Tongerensi distante, commorantis, in infra nominatorum meorum Testium, D. Rhenesse ab Elderen Filiae, D. Decani Ruralis Pastoris ibidem, Secretarii Wilhelmi, nec non diversorum aliorum conspectu, habito prius ab iis consilio, quod modo, vel qualiter respondendum cum debita reverentia humillime S. C. Majestatis Vestrae sigillum secretum osculando, insinuaverim, in magno conclavi, coreo aureo ornato, quae praedicta Domina praes. D. Rhenesse ab Elderen, id cum mentionato adjuncto ex manibus meis propriis acceptavit, dicens, se hoc rescriptum clausum S. C. M. Vestrae cum debita humillima reverentia non tantum acceptare, verum etiam ad D. Maritum (qui Hasseleti nunc se detineret) mittere velle, & tunc prae via oblatione haustus, quam primum uno sumpto, cum Testibus meis facta reverentia gratias agendo discessi, rogans testes meos, us hujus insinuationis semper memores esse velint. Sic actum in Elderen ut supra, praesentibus honorabilibus Iacobo von der Ketten Colon. & Francone Hubens Tongriensi, testibus fide dignis, ad hoc a me specialiter rogatis ac requisitis. Eodem & ex post cum circiter ad jactum sclopetae Castro aberam, retulit mihi Notario in praesentia contestis mei D. Iacobi von der Ketten Coloniensis alter praefatus contestis Franco Hubens. se in conclavi Decanum Ruralem, Pastorem in Elderen uti sibi norum accessisse, quid. D. Decanus Ruralis & Pastor inter coetera increpasset eum, cur pro teste se huic insinuationis actui immisceret, ipsum D. Franconem Hubens (excusando tantum modo) respondisse, se me Notarium diu novisse, & mecum studuisse, ob id mihi obvianti sibi hoc denegare non potuisse, praedictum D. Decanum Ruralem & Pastorem in Elderen increpasse cum ulterius desuper, & respondisse, te S. C. M. Vestrae Rescriptum sigillatum, tantum curare, quantum istum canem currentem in conclavi, nimirum canem dicti Franconis Hu-

— (15) —

bens, quo audito ego Notarius contra has contra S. C. M. Vestram illatas injurias solennissime in conspectu alterius contestis D. Iacobo von der Ketten protestatus sum, dicens me id ad S. C. M. Vestram humillime relaturem, petens, ut hoc semper jurato affirmare velit, quod & facturum ad manus meas spopondit. Sic actum ut supra &c. In via Grimmertingensi, in praesentia mei Notarii & saepefati D. Iacobi von der Ketten testis fide digni. Insinuatum, actum, factum, Anno, Mense, Die, presentibus, ut supra S. C. M. Vestrae Regiminis Romani Regni Decimo.
Sacrae Caesareae Majestatis Vestrae

Humillimus ac fidelissimus subditus & tabellio Ioannes Kessel, auth. Imperiali publicus, approbatus & immatriculatus Notarius scripsit, subscripsit, & symbolo clementissime concesso corroboravit. Referebamita Coloniae 22. Iulii Anno 1668.

Tenor Rescripti. LEOPOLDVS Divina Favente, Clementia Electus Romanorum Impe- rator semper Augustus.

Idelis Dilecte, ad Caesareum nostrum Rescriptum 5. Mensis Martii nuperi, ad Reverendissimum & Serenissimum Electorem Coloniensem tanquam Episcopum Leodiensem emanatum, quo eundem requirebamus, ut excessum executionis a te in bonis Magnifici Nostri & Sacri Romani Imperii Fidelis Dilecti Theodorici Comitis van der Nath, ratione summae triginta quatuor millium thalerorum Imperialium factae rescindi, restituique ae damna reparari curare, vel exceptiones suas, tuasve, si quas in jure fundatas haberetis, ad Nos transmittere, & interim ulteriorem executionem processumque sistere atque interdicere vellet, cum dictus Reverendissimus & Serenissimus Elector responsionem suam in Consilio Nostro Imperiali Aulico exhiberet, eidem responsioni, tua etiam ita dicta demonstratio facti & juris apposita erat.
Cum igitur eandem, eodem in Consilio Nostro Imperiali Aulico diligenter ac mature considerari & examinari fecerimus, nec vero novi in ea quidquam, quod non prius etiam in cognitione rejectum fuerit, aut relevans reperiamus.
Idcirco, ac tamesti quidem haud dubitemus, quin prius Rescriptum Nostrum ulterioris executionis sub poena viginti Marcarum Auri inhibitorium, ad te etiam duodecima Aprilis nuperi datum receperis, hisce tamen iterum de rejecta in praefato Consilio Nostro Imperiali Aulico praememorata de-

— (16) —

monstratione seu exceptione tua tibi, notificandum, simulque serio, districteque, & sub indignationis Nostrae ulteriorisque quinquaginta Marcarum Auri puri, pro dimidia Fisco Nostro Imperiali Aulico, & altera parte parti tuae contrariae irremissibiliter solvendarum poena mandatum duximus, pro ut adeo hisce mandamus, ut bona omnia, quae emptionis titulo a Comite de Lamboy supra dictus Comes Theodoricus van der Nath sibi acquisivit, tuque occupasti, (Baronia duntaxat de Cortessen, in tantum, quantum pro restante praetensione tua suffecerit, excepta) eidem Comiti Theodorico van der Nath statim dimittas, restituasque, simul etiam de damnis in iisdem, ac mobilibus, rebusque suis quoquo modo illatis satisfacias, ac tum de debita facta paritione intra terminum unius mensis ab insinuatione harum computandum, in Consilio Nostro Imperiali Aulico rite doceas, expresse decernentes, quod in sequiorem eventum ex nunc pro ut ex tunc in praedictam quinquaginta Marcarum Auri puri poenam declaratus sis, realique contra Te executione (quam in inspiratum dictae contumaciae tuae casum jam tum Venerabili Christophoro Bernardo Episcopo Monasteriensi commisirnus) procedi debeat: Cui tu debita potius paritione praevertere noveris. Quod reliquum est, gratiam Nostram Caesaream clementer tibi conservamus. Datum in Civitate Nostra Viennae die octava Iunii Anno Domini Millesimo, sexcentesimo, sexagesimo octavo Regnorum Nostrorum Romani decimo, Ungarici decimo tertio, Bohemici vero duodecimo.
LEOPOLDVS. L.S.
Vit Wilder. L. Baro a Walderdorff V.C.
Superscriptio erat: Fideli & Dilecto Georgio Friderico Rhenesse ab Elderen.
Ad Mandatum suae Caesareae Majestatis proprium, L.S. Christoph Beuer. Copia haec de verbo ad verbum concordat Copiae ex protocollo mihi productae, Viennae 8. Iulii 1668. L. S. Ioan. Nicolaus Libhard Caes. Auth. Notarius publ. in fidem mp.

Veneris 8. Iunii, 1668. An der Nath contra Elderen Excessivae Executionis sive Theodori-cus Comes van der Nath per Matthiam Wolscing sub praefato 4. hujus agendo gratias pro nupero 5. Martii ad Episcopum Leodiensem hac in causa emanato rescripto, communicataque sibi ejusdem cum exceptionibus ab Elderen responsione, petit his non attentis eidem rescripto inhaereri & ambobus paritionem ac parti quidem sub gravi poena injungi, insuperque, si Serenissimus Elector

— (17) —

Coloniensis se in bona ablata & detenta reimmittere recuset executionem Principi Monasteriensi committi.
Idem per eundem Wolscing subeodem praesentato in primo attentatu contra se a Serenissimo Electore Coloniensi actionis injuriarum supplicat ex causis insertis, vel se a dicta querela absolvi, vel intentantem ad Cameram Imperialem, utpote jam praeventam, remitti.
Idem per eundem sub praesentato hodierno conquerendo quatenus Notarii sibi in hac causa servientes non solum severissimis comminationibus ab impertitione officii sui deterreantur, verum & eorum unus jam ultra annum miserrime in carcere detineatur, supplicat pro rescripto de eodem relaxando & imposterum non impediendo ad dictum Serenissimum Electorem qua Episcopum Leodiensem, apponit Instrumentum Notarii.
Primo, Fiat rescriptum poenale ad Baronem de Elderen in conformitate illius, quod ad D. Episcopum Leodiensem emanavit, ut non attentis exceptionibus, bona empta a Comite Lamboy extra Baroniam Cortessem, in quantum pro restante sua praetensione sufficit, supplicanti Comiti Theodorico van der Nath statim dimittat, restituatque, de damnis, mobilibus, rebusque pro ipso judicatis satisfiat, & de paritione sub termino unius mensis, & poena 50. Marcarum auri doceat, cum comminatione, quod in sequiorem eventum ex nunc, prout ex tunc in praedictam poenam declaratus esse, & realis executio fieri debeat.
Secondo, Fiat in eventum commissio executionis in dictum Episcopum Monasteriensem, eique demandetur, ut non secuta intra praefixum terminum paritione Baronis de Elderen, ad implorationem Comitis van der Nath ipsum statim in bona a quondam Comite de Lamboy empta, extra Baroniam Corteshem, in quantum pro dicti Baronis praetensione sufficit, reimmittat, res pro ipso judicatas realiter exequatur, damna in mobilibus, arboribusque, & aliis bonis injuste illata reparari, restituique faciat, ut sic res judicatae suum effectum fortiantur.
Tertio, Communicetur memoriale in puncto injuriarum Domino Episcopo Leodiensi.
Quarto, Ponatur memoriale de praesentato hodierno ad acta.

    Rescriptum Caesareum de dato 8. Iunii 1668 ad Episcopum Monasteriensem &c.
LEOPOLDVS Divina favente Clementia Electus Ro-
manorum Imperator Semper Augustus, &c.

— (18) —

Enerabilis, Devote Nobis Dilecte. Celare D. T. nolumus id, de quo Nobis ex Appellatione ante hac in Consilio Nostro Imperiali Aulico, inter Frates Theodoricum, atque Gerardum Comites van der Nath ex una, & Georgium Fridericum Rhenesse ab Elderen ex altera partibus introducta satis constat, bona nimirum quae Guilielmus quondam Comes de Lamboy dictis Comitibus van der Nath pro pretio sexaginta millium thalerorum Imperialium, posteaquam soli Comite Theodorico vendidit, jam antea, in specie vero etiam Baroniam de Cortessen praefato Georgio Friderico ab Elderen Fide jussorio nomine pro triginta quatuor thalerorum Imperialium millibus obstricta fuisse: prout & dicti Fratres van der Nath ad ejusdem summae solutionem non solum diversis sententiis Leodii condemnati. sed in Consilio etam Nostro Imperiali Aulico Anno adhuc millesimo, sexcentesimo, sexagesimo quarto, ad Iudices a quibus pro debita facienda executione remissi fuerunt, ipsique ab Elderen ratione praedicti juris sui in Curiis Feudalibus Principatus Leodiensis, Curingiana nimirum & Brusthemensi, nec non censuali de Wintershoven executionem super praedicta Hypotheca sua Baronia de Cortessen obtinuit. Hanc autem executionem, cum nimis late circumferret, condemnatum alterum Comitem Theodoricum van der Nath coegit, ut Nobis vigesima septima Mensis Februarii nuperi de excessiva contra se facta executione humillime simul ac dolenter quereretur, quod nimirum dictus ab Elderen praedicta apud Curias Curingianam, Brusthemensem, & Wintershoven executione impetrata haud contentus, non solum eam ad alia quoque diversarum jurisdictionum, supradictaeque suae praetensioni, vel actioni aut latis etiam sententiis haud quaquam affectu connexa vel annexa bona sua censualia, utpote Seelen, Petersen, Printhagen, Dipenbeck, Pastorshoff, Mopperting, atque Curiam de Dessener extenderit, eaque sine ullis etiam juris subsidialibus coadunatis ex Curia Vliermaliensi armatis hominibus injuria enormissima & spolio nullo jure justificabili invaserit, uxoreque ac liberis, mobilibusque omnibus abductis & ablatis, ac fructiferis etiam arboribus ad centum millia evulsis, venumque inde asportatis occuparit, verum nec his etiam fatiatus, indies adhuc aliis suis in judicium aeque haud deductis, nec affectis bonis inhiet, jamque diversas apud exteros depositas suas pecuniarum summas incompetenter, ac clandestine levarit, insuperque alia ejus nomina praedicto nomine arrestare, sibique addicere adlaboret.
Nos sane cum haud videremus, quo juris ordine praedictus ab Elderen pro

— (19) —

sua triginta quatuor Imperialium millium praetensione (de quibus tamen aliquot sibi millia jam persoluta esse & scimus Nos & ipse inficiari non potest) executionem in Curiis Feudalibus non nisi super bonis Feudalibus obtentam, ad censualia quoque supplicantis, aliaque diversarum jurisdictionum bona mobilia, immobiliaque eatenus extendere posset; Cum vel praedicta sola in Principatu Leodiensi contra eundem facta executio in solis mobilibus ablatis ad 80 Florenor. millia peracta esse dicatur. Provide primum quidem Reverendissimum & Serenissimum Electorem Coloniensem, tanquam Episcopum Leodiensem, ut modum congruum excessui huic poneret, aut si ipse dictusive ab Elderen legitimas contra id exceptiones haberent, eas Nobis transmitterent, benigne monuimus, ac tum ipsimet ab Elderen ulteriorem omnem Executionem, atque attentata serio districteque, & sub poena quinquaginta Marcarum Ari inhibuimus, prout Dev. Tua ex utriusque Rescripti hic annexi copia pluribus videbit.
Cum igitur ad dictum Rescriptum Nostrum dictus Rev. ac Serenissimus Elector non solum propriam responsionem qua se ratione Consilii sui privati Leodiensis injuriarum actione intentata (prout ex apposita quoque copia apparet) litis consortem constituit: verum & memorati ab Elderen exceptiones exhibuerit: In iis vero Nos vel novi quidpiam quod non prius in cognitione rejectum suisset, aut relevans esset reperieramus, pro indeque prioribus Mandatis Nostris inhaerentes saepedicto ab Elderen serio iterumque districteque, ac sub graviori etiam quinquaginta Marcarum Auri poena (ut ex adjacente pariter litterarum Nostrarum copia Eadem Dev. Tua pluribus etiam percipiet) mandemus, ut bona omnia, quae emptionis titulo a Comite quondam Lamboy supradictus Comes Theodoricus van der Nath sibi acquisivit, ipseque ab Elderen per dictas executiones occupavit (Baronia duntaxat de Cortessen in tantum, quantum pro residua praetensione sua sufficeret excepta) eidem Comiti van der Nath statim dimittat, restituatque, ac eidem simul etiam de damnis in iisdem mobilibus, rebusque suit quoquo modo illatis satisfaciat, deque paritione rite facta intra unius Mensis terminum in Consilio Nostra Imperiali Aulico doceat. Sane quo iniquius est, at quae juris executionisque pro indemnitate cujusque assecuranda, adinventa sunt remedia ea ultra jus ad depraedationem atque reorum ipsorum eversionem detorqueantur, tanto aequius justiusque fuerit, excessu, ejusmodi ex aequo rescisio contraria eaque indilata executione oppressis subvenire. Ac proinde Nos, quibus hoc ipsum ex muneris Imperatorii ratione incumbit, pro ea fiducia quam in fide & praeclaro Nobis obsequendi studio Devotionis Tuae Direc-

— (20) —

toris Circuli Westphalici, merito collocatam habemus, Eidem benigne committendum duximus, prout hisce committimus, us si praememoratus ab Elderen intra praefixum unius Mensis terminum praedicto rescripto Nostro Poenali plene non paruerit ad implorationem saepe dicti Comitis van der Nath, eudem sive suum ad hoc constitutum Mandatarium, per se vel subdelegatum Comite de Lamboy vendita bona (Baronia dunctaxat de Cortessen, in tantum quantum pro praetensione Elderiana adhuc residual suffecerit excepta) reimmittat, inque realem, atque actualem earundem possessionem restituat, damna in Arboribus, Mobilibus, aliisque data, aestimari repararique faciat, & sic res pro eodem judicatas realiter exequatur ipseque juxta praedicti Rescripti Nostri Poenalis tenorem de coesteris satisfieri curet: Mandantes, Devotioni Tuae ad haec quaeque huc opportuna, necessaria, connexa, annexa fuerint, plenum authoritatem, adeoque ices Nostras Imperiales demandentes. Qua re D. T. benignam, seriam. & expressam voluntatem Nostram exequetur Cui quod reliquum est, &c. Viennae 8. Iunii Anno 1668.
LEOPOLDVS.
Vt   Wilder L. Baro a Walderdorff V.C.    Ad Mandatum suae Caes. Maj: proprium.
L.S.   Christoph.  Beuuer.
Superscriptio erat:
Venerabili Christophoro Bernardo Episcopo Monasteriensi & Administratori Corbeiensi, Principi Devoto Nobis Dilecto.
Copia haec de verbo ad verbum concordat Copiae ex protocollo mihi productae, Viennae 8. Iulii 1668. Ioan. Nic. Liebhard Caes. auth. Not. publ. in fidem mp.

Protocollum de 13. Augusti 1668. pro ulteriori Rescripto inhaesivo ad exequendum.
Lunae 13. Augusti. 1668.
An der Nath, contra Elderen Commissionis, in puncto excessivae executionis, sive Procurator Baronis ab Elderen Ioannes Iacobus Kellner sub praefato 31. Iulii nuperi exhibet humillimam supplicationem, pro cassatione decreti 8. Iunii nuperi lati, aut restitutione & absolutione impetranda, mediantibus oblationibus suis. Apponit Copiam Rescripti Caesarei sublit. A.
Idem in eadem sub praefato 6. huis demonstrat ex sententia Camerali sub A. apposita, praememoratum Decretum de 8 Iunii nuperi injustum esse, repetendo priora petita. Denegantur petita, inhaereturque nuper Decreto rescripto poenali & Commissioni executionis; hocque notificetur D. Commissario, ut si eadem apud ipsum quoque proponantur, iis non attentis demandatam liquidationem, executionemque prosequatur, Christ. Beuuer.

— (21) —
Copia Rescripti Caesarei in Causa van der Nath, contra Elderen, D. Principi Monasteriensi, ut non attentis Baronis de Elderen exceptionibus Commissionem demandatam exequatur. LEOPOLDVS Divina Favente Clementia Electus Romanorum Impe-
rator semper Augustus.
On dubitamus, quin nuperae Nostrae octava Iunii proxime praeterlapsidatae Litterae, quibus Devotioni Tuae reimmissionem atque restitutionem Magnifici Nostri, & Sacri Romani Imperii Fidelis Dilecti Theodorici Comitis van der Nath, in bona ipsi a Georgio Friderico Rhenesse ab Elderen per execessivam Executionem ablata, atque occupata committebamus Eidem D. Tuae jam ab ipso imperrante traditae fuerint, ipsaque jam ipsi d. Commissionis Executioni manum apponat, quem vero in modum, quibusque ex causis novissime praedictus ab Elderen eandem cassandam, vel se adversus ipsam in integrum restituendum esse contendat, in adjunctis supplicum Libellorum Nobis exhibitorum Copiis D. Tuam haud celandam, simulque monendam duximus, ut sicut Nos ex his haud deprehendimus, cur Decreta Excessivae illius contra Com. van der Nath factae Executionis rescissio revocanda sit, proindeque prioribus resolutionibus Nostris, ut scilicet praevia satisfactione ab Elderen adjudicatorum triginta quatuor millium Imperialium (seu ea in aere, seu justa aestimatione bonorum, in quantum pro illa praetensione sufficit, fiat, aut facta esse doceatur) Excessus seu Residuum cum liquidatis damnis Comiti van der Nath restituatur, inhaeremus, Ita Devot. etiam Tua, si haec eidem quoque proponi contingeret, iis nullatenus attentis, sed insuper habitis, demandatam Commissionem, liquidationemque atque Executionem prosequi velit, prout eandem pro suo justitiae zelo, Nobisque gratificandi studio omnino facturam esses clementer confidimus, Cui quod reliquum est, Gratiae Nostrae Caesareae affectum benigne confirmamus, Viennae 13, Augusti 1668.
LEOPOLDVS.
Vt   Wilder L. B. a Walderdorff V. C.
Ad Mandatum Sacrae Caesareae Majestatis proprium, L. S. Christ, Beuuer, mp.

Concordat cum vero suo Originali quod attestor, Ioannes Kessel, Notarius publicus immatriculatus mp.

Rescriptum Celsissimi Principis Monasteriensis ad Status Generales Foederati Belgii, item ad Consilium Brabantiae transmissum ad Comitissam.

— (22) —

Celsi & Praepotentes Domini.

Um Sacrae Caesareae Majestati placuerit in Causa Illustris D. Theodorici Comitis van der Nath, contra Georgium Fridericum Rhenesse ab Elderen, illam Commissionem quae ad effectum ejus, quod sua Majestas auditis & cognitis partium juribus judicavit, necessaria visa est clementissime demandare, quam & pro nostra in S. C. M. fide & devotione, simul etiam zelo & amore justitia atque ex debito Directorii circularis munere declinare nequivimus, in ejus vero serie inter coetera comprehensum sit, ut d. ab Elderen praefato Comiti de damnis in bonis omnibus a Comite quondam de Lamboy coemptis, ac mobilibus rebusque suis quoquo modo illatis satisfaciat, eumque in finem ad damna in Arboribus, Mobilibus, aliisque data aestimari ac reparari facienda, & sic res pro eodem judicatas realiter exequendas, ipseque contra rescripti Caesarei tenorem de coeteris satisfactionem procurandam, & ad ea quae huc opportuna, necessaria connexa vel annexa fuerint, plena auctoritas, adeoque vices Imperiales Nobis demandatae sint, uti adjuncta Copia latius testatur, praedictus autem impetrans adjudicatam sibi a suprema Imperii justitia satisfactionem aeque sub Territorio Regis Catholici in Brabantia, alliisque Provinciis, quam in bonis sub territorio Foederatarum Belgii Provinciarum situatis, ad dictum Rhenesse de Elderen quovis modo spectantibus sibi quaerendum existimet. Hinc est quod Celsas & Praepotentes Dominationes Vestras ad instantissimas impetrantis preces authoritate Imperiali & munere Nobis commisso requirimus, ut interim pendente aestimationis & liquidationis negotio ad securitatem rerum judicatarum, & ne rescripta Imperatoria in iisque collocata partis triumphantis fiducia eludatur, dicta eisdem subjecta bona, prout suo tempore specificanda venient, arresto constingant, & deincepts donec rescriptis Caesareis plene satisfactum fuerit, alienari aut quovis modo gravari prohibeant, ne cum a nobis Celsas & Praepotentes Dominationes Vestras desuper ulterius requiri contigerit, justo executionis affectui subtracta deprehendantur, quod uit de earundem in sacram Caesaream Majestatem observantia & justitiae zelo Nobis omnino pollicemur, ita in hs, aliisque similibus quantum in Nobis erit vicem reddere, ac de coetero ad exhibenda quaevis officia parati sumus. Dabantur in Arce S. Ludgeri 20. Septembris, Anno 1668.
Dominationum Vestrarum ad officia paratissimus Amicus & Vicinus
Christophorus Bernardus.
Eodem modo ad consiluum Brabantiae

— (23) —
Inscriptio:
Celsis & Praepotentibus Dominis Uniti Belgii Ordinibus Vicinis & Amicis Nostris.
Inscriptio ad Consilium Brabantiae
Praenobilis ac Honorabilibus Dominis & Amicis Nostris Dilectis N. supremo Consilio Brabantico.
Rescriptum Celsissimi Principis Monasteriensis ad Electorem Coloniensem. Origi-nale transmissum per Postam erga Recepisse a Magistro Postae datum 28. Sept. 1668.

Unseren ic.
Ew. Gnaden und Liebten is bewust / welcher gestalt Thederich Graff von der Natth, mit Georg Friderichen Renesse Freyherrn von Eldern ein geraume zeit in Rechtsstreit begriffen gewesen / und jener zu dem Kayserlichen Reichs Hoff-Rath seinen Recursum genommen habe / Nachdemain nun die Römische Kayserliche Majestät unser allergnädigster Herr uns underem Dato Wien den 8. verflossenen Monats Iunii Allergnädigste Commission ertheilet / vorgemelten Graffen in die ihme von erstgedachtem Freyherrn unrechtmessig entzogene Güter hinwieder einzuseßen / und denselben dahin anzuweisen / daß Er besagtem Graffen wegenzugefügten Schadens an seinem beweg: und unbeweglichen gueteren verguetüng thue / und wir alsolche Commission vor allerhöchstgnädigster ihrer Kayserliche Majestät zu allerunderthünigsten Ehren und Respect so dan auß Liebe der Heilsamen Justiz übergenommen / daben uns auch erinnert haben / daß die Güter / in welche die Committierte Immission zuverhengen in Ew. Gnaden und Liebten Stifft Lüttig gelegen / beklagter Freyherr von Elderen auch dero Landsaß und Minister seye / So haben Uns dannoch derselven vollnziehung nicht underfangen wollen / es weren dan Ew. Gnaden und Liebten darvon vorhero vertrawte parte gegeben / allermaßen Wir solches hierdurch Dienstl. verrichten / ihro benebenst auch in gleichmäßigem vertwawen ab obgemeiten Käyserlichen allergnädigsten Commission nachricht geben wollen / wie sie sich ab dem Copeylichen Anschluß referiren zulassen freundlichs Belieben tragen werden / verpleiben Ew. Gnaden und Liebten zuerweisung angenehmer Diensten bereit.

Geben S. Lüdtgersp. 20. Septembris. 1668.

Ew. Gnaden und Liebten

Dienstwilligster  C.  BERNARD.   

— (24) —

Constitutio Domini Subdelegati. Os Christophorus Bernardus, Dei & Apostolicae Sedis Gratia Episcopus Monasteriensis, Adminstrator Corbeiensis, Burggravius Strombergensis, S. R. Imperii Princeps & Dominus in Borculo, etc. Hisce notum facimus, Cum Sacra Caesarea Majestas Dominus Noster Clementissimus Nobis ut Circuli Westphalici Directori in Causa D. Theodorici Comitis van der Nath, contra Georgium Fridericum Rhenesse Baronem ab Elderen Clementissimam Executionis & Cognitionis respective Commissionem dederit, prout ex Imperiali S. Majestatis Rescripto de data 8 Iunii proxime elapsi latius videre est, quam nos in respectum altissime memoratae sacrae Caesareae Majestatis, atque ad conservam dum justitiae vigorem in Nos suscepimus. Quod eum in finem Honorabili & Docto Wernero zur Muhlen Iurium Doctori Consiliario Nostro Aulico Nobis dilecto gratiose commiserimus, pro ut per praesentes committimus & mandamus, ut in memorato hoc Commissionis & Executionis negotio, tanquam Subdelegatus Noster vices Nostras suppleat, & Commissionem Caesaream juxta ejusdem tenorem loco Nostro exequatur, eaque omnia faciat, & fieri curet, quae altissime fata sua Caesarea Majestas a Nobis fieri clementissime mandavit. In cujus rei fidem praesentem hanc Nostram Subdele-gationem manus subscriptione, & sigillo ordinario muniri, & corroborari fecimus. Datum in Civitate Nostra Monasteriensi 26. Septembris 1668. Ita signatum     L.S.
Christophorus Bernardus, m.p. Concordat cum Originali quod attestor Herman Nolting I.C. & in Sacra Romani Imperii Camera immatriculatus Notarius m.p.     L.S.
Litterae primae D. Subdelegati ad D. Baronem de Elderen per Tubicinem transmissae.
Per Illustris & Generose Domine, Er-Illustri ac Generosae D. Vestrae procul dubio innotuerit, patet alias ex adjuncta copia sub lit. A. qualem Sacra Caesarea Majestas &c. Reverendissimo & Celsissimo Principi & Episcopo Monasteriensi Domino meno Clementissimo, uti Circuli Westphalici Directori in causa Illustrissimi Domini Comitis van der Nath, contra Generosam Domina ionem Vestram Executionis & respective Cognitionis clementissimam dederit Commissionem, cum itaque sua Celsitudo in altissime memoratae suae sacrae Caesareae Majestatis respectum, & ad pro-

— (25) —

movendum justitiae & rei judicarae effectum Clementissimam hanc Imperialem Commissionem in se susceperit, mihique; tanquam Subdelegato, ut in hoc Executionis & Cognitionis negotio vices suas suppleam, & omnia juxta Imperialis Rescripti tenorem agam, vel fieri curem clementissime mandarit, prout ex adjuncta Copia, sub littera B. latius videre est, & ego mearum partium esse censeam, ea, quae mihi mandata sunt, exequi & ad debitum perducere effectum, hinc Per-Illustri Dominationi V. hisce notificandum duxi, quod instanti die Lunae octava currentis Mensis, vigore altissime memorati Imperialis Rescripti (cujus uti & Commissionis meae Originale tempore Executionis producetur) effluxo jam dudum termino, inprimis Castrum Dessener, & alia dein in Rescripto mentionata bona in usum praefati D. Comitis van der Nath per mihi adjunctos rite occupare, eique restituere, & in realem eorundem possessionem eum, vel ejus Mandatarium reintroducere intendam. Nullus dubitans quin Generosa Dominatio Vestra praedicta bona sponte sua de occupatura, & sacrae suae C. M. Domino Nostro omnium Clementissino in omnibus, prout convenit, paritura sit, quam de coetero Divinae protectioni commendo. Datum Aquisgrani quinta Mensis Octobris 1668.       Ita sign.
Per-Illustris Generosae Dominationis Vestrae ad obsequia paratissimus.

Concordat cum Originali manu Domini Subdelegati Caesarei, quod attestor, L. S. Herman Nultingh I C. & in sacra Romani Imperii Camera immatriculatus Notarius, mp.

Responsum D. Baronis ab Elderen ad Primas Litteras D. Subdelegati per Tubi-cinem transmissas.

Praenobilis & Amplissime Domine,
VM in Commissione aliqua a Serenissimo Principe Elect. Coloniensi D. meo Clementissimo mihi injuncta vertor, traduntur mihi Litterae, quas Amplissimae Dominationi V. placuit ad me dare Aquisgrano die hesterna, quam vero contenta earum me attonitum habeant, facile conjiciet, ex eo quod munitus sim Sententia Diffinitiva, Mandato litis decisae, ac Mandato manutenentiae emanatis a Caes. Camerae Spirensis, post decretum 8. Iunii per Consilium Imp. Aulicum latum, prout videre est ex adjunctis Copiis, quas temporis angustiae ob deficientem Not. Imp. modo non permittunt transmittere magis authenticas, offero tamen earum Originalia quocunque die & loco tuto, quem Amplissimae Dominationi Vestrae libuerit nominare, vel eidem, velipsimet Comiti van der Nath

— (26) —

curare ostendi, ac debite insinuari, nec dubito quin Rev. & Celsissimus Princeps & Episcopus Monasteriensis de praesenti jam receperit simile, uti praefertur, Mandatum Originale de Manutenendo, prout per Litteras Spira vigesima nona Septembris ad me datas sum factus certior. Unde Amp. Dominat. V. abunde intelliget, minime opus esse, ut ulterius ullum laborem & molestiam tentandi aliquam executionem subeat, quemadmodum tam eidem, quam alte memorata Serenis. Celsitudini deinceps latius & exacte rei statum exponam, sic ut plane confidam, ei tum fore ex parte mea omnimode satisfactum. Interim hoc, loco recepisse, nolui celare, qui responsum per Tubicinem harum latorem exspectans maneo Amp. Dom. Vestrae humillimus Servus Frid. de Rhenesse Baro de Elderen ex veteribus juncis vulgo Altenbiessen 6. Octobris 1668.
Concordat cum Originali, quod attestor L.S. Herman Noltingh IC. & in sacra Romani Imperii Camera immatriculatus Notarius, mp.

Responsio Domini Subdelegati ad primum responsum Baronis de Elderen,
Per-Illustris & Generose Domine. Esponsorias Per-Illustris Dominationis Vestrae hesterna die ad me datas, una cum adjunctis a praesenti Tubicine heri sub vesperum recte traditas accepi & qualiter contra commissam a Sacra Caesarea Majestate executionem, & respective cognitionem sententia definitiva, mandato litis decisae ac mandato manutenentiae a judicio Caesareae Camerae Spirensis post decretum 8. Iunii per Consilium Imperiale Aulicum latum emanatis sese munitam sentiat, ex iis perspexi, cum autem ex ipso tenore appositi mandati Spirensis prout & ante actis pateat per sententiam Iudicii Camerae Imperialis Dominis Comitibus van der Nath reservatam esse, ratione praetensi excessus competentem judicem adeundi facultatem, pateat etiam ex nuper meis incluso executionis & cognitionis Imperiali rescripto, quod idem ille in Camera Spirensi reservatus punctus excessivae executionis, adeoque a causa in Camera iudicata plane diversus in judicio Aulico Imperiali cum plena causae cognitione, rejectis in contrarium obmotis exceptionibus sit decisus, immo & nuper 13. Augusti petita per Generosam Dominationem Vestram in judicio Aulico restitutio in integrum & cassatio 8. Iunii lati decreti apposita & 6. Iulii in Camera lata sententia, super qua transmissum mihi mandatum Spirense fundatur, non obstante denegata, priori rescripto poenali & commissioni inhaesum decretumque sit, Domino Commissario id notificandum, ut si eadem apud ipsum

— (27) —

quoque proponantur, iis non attentis demandatam liquidationem executionemque prosequatur &c. uti ex adjuncto latius patet. Sic Per-Illustris Dominatio Vestra praemissis attentis pro sua prudentia facile judicabit, quod in mea uti Subdelegati potestate non sit in negotio hoc quoad liquida & decisa more executivo ad copiam mandati a 27. Augusti usque huc Clementissimo Domino meo Principali nondum, quod sciam, intimati absque ejusdem Clementissimo praescitu commissam mihi & demandatam executionem suspendere, vel potius coeptam revocare, cum jam dudum ante Tubicinis hujus Adventum ad hanc Subdelegationem deputatus Secretarius cum sibi adjunctis ad Castrum Dessener pro executione facienda discesserit, ubi de coetero Per-Illustri Dominationi V. grata obsequia praestare potero, habebit me ad ea paratissimum, manens Per-Illustris & Generosae Dominationis V. humillimus & promptissimus servus: Wern. zur Muhlen Dr. Subdeleg. Caesar.
Concordat cum Originali manu D. Subdelegati Casesarei, quod testor L.S. Herman Noltingh Notar, Camerae Imperialis mp.

Secundum Responsum Baronis ab Elderen.

Praenobilis & Amplisime Domine, Idi & examinavi Responsorias, Per Illustris ac Amplissimae D. Vestrae, ex quibus mirum mihi accidit, replicari Comitibus van der Nath per sententiam supremi consistorii Spirensis, reservatam esse ratione praetensi Excessus, competentem judicem adeundi facultatem, illa enim clausula enervat, & infringit Subdelegationis vestrae, & praetensae, virtute illius executionis potestatem, competens enim judex, ad quem remissi sunt Comites van der Nath, sunt Iudices Episcopatus Leodiensis, qui immissionem decreverunt, quos Comites van der Nath adire debent, ut solutis 30000. Pataconum, cum legitimis usuris & expensis, bona a me possessa recipiant, non Consilium Aulicum Caesaris, cui in prima instantia, nulla in me aliosve Serenissimi Principis Leodiensis subditos competit Iurisdictio, contra quam, si quid qualibet auth. etiam Caes. attentari contigerit, pro nullo & irrito haberi, atq, impune sperni, Maximilianus 1. Imp. A. 1518. & Carolus V. successor in Imp. A. 1521, perpuetuo valitura lege sanxerunt, juxta cujus tenorem Camera Imperialis Spirae rite & legitime remisit Comites van der Nath ad Iudices competentes, & si ab iis gravarentur, ulteriora juris remedia implorandi facultatem reservavit, quae clausula manifestum facit, Praenobilem & Amplissimam Dominationem Vestram nullum jus aut facultatem habere exequendi, sicut nec Consilium Aulicum habuit

— (28) —

decernendi, nec obstat proinde contraria res per dictum Consilium judicata, quia contra Constitutiones Imperiales & Privilegia supradicta Caesarum, est ipso jure nulla, deinde quia lata contra ordinationes Imperii, in praejudicium praeventionis coram Consistorio Imperiali Spirae, ab ipsis Comitibus van der Nath factae, ut ex documento litis decisae patet. Et si Consilium Aulicum, non obstante Sententia Spirensi coram eo exhibita inhaesit, rei per se judicatae, laborat eodem nullitatis vitio, haec Consilii Aulici inhaesio, nec enim petita fuit simpliciter restitutio, sed cum protestatione de non prorogando, & citra praejudicium litispendentiae coram Camera Spirensi ad nudam duntaxat informationem, exhibita fuit huius Camerae Sententia, et sub iisdem protestationibus actum fuit, quidquid coram Consilio Aulico actum est, petita restitutio, quam si Consilium Aulicum negavit, manent mihi mea jura salva, & in integro vigore rei per dictam Cameram Spirensem judicatae, quaesita, praesertim cum post ultimum praetensum Decretum executivum Consilii Aulici Camera Spirensis mandatum de me manutenendo & non turbando relaxaverit, quod cum Episcopo & Principi Monasteriensi deleganti vestro sit insinuatum, & vobis subdelegatis facta sit eius fides, certum est non nisi in Despectum Majestatis Caesareae, & Authoritatis Imperii executionem a vobis attentari, atque insuper contra Regalia Serenissimi Principis nostri, respectu quorum, cum ante praetensam a vobis executionem Princeps Monasteriensis Sere. Elect. Princ. nostro scripserit, hicq; rescripserit non potest nisi praepostere & contra jus Gentium ac fidem publicam & pacem Imperii a te quidquam praetendi exequendum, maxime cum illa ipsa Consilli Aulici praetensa Sententia contineat clausulam, in quantum Baronia de Cortessem praetensioni meae sufficiat, quod dignosci non potest, hisi praevia liquidatione, quam nunc offero, semperque obtuli inere coram judice competenti, juxta tenorem sententiae Camerae Imperialis Spirae, nec enim bona in quae titulo hypothecae immissus sum mihi arrogo, sed his inhaereo, donec de 30000. Pataconum cum legitimo interesse & expensis mihi adjudicatis, sit satisfactum, spero itaque saniora fore Praenobilis & Amplissimae D. V. consilia, quam ut quidquam in praejudicium praedictorum attentet, quod si secus eveniat, non mirabitur me, pro juris mei, Authoritatis Caesareae abipsismet Comitibus van der Nath praeventae & Regalium jurisdictionisque Serenissimi Principis mei conservatione, tentaturum, quae ratio jubet, nec quantum in me fuerit permissurum, ut executioni praetensae aditus detur, remitto igitur ad Dominationem Vestram Tubicinem, protestans mihi non imputandum, si quid secus accidat, casu quo quid piam ulterius tentetur. Maneo interim Praenobilis & Amplis-

— (29) —

simae Dominationis Servus Frid. de Rhenesse Baro de Elderen, Datae Leodii 9. Octobris 1668. Pro Copia Originali consona
L. S. Herman Noltingh Notarius Camerae mp.

— (68) —

— (69) —

— (70) —