page 222
Notes
1. Summa Theologica (ST) III, q. 31, a. 4, obj. 1 and ad 1,
Parma Opera Omnia vols. 1-25 (New York, New York: Misurgia, 1948), 4:137 "Sexus
enim masculinus est nobilior quam sexus femineus." See also In II Sent., d. 21, q, 2, a. 1,
ad 2 and d. 18, q. 1, a. 1, sed contra. All translations are mine.
2. In II Sent., d. 22, q. 1, a. 3, obj. 2; 6:580. "Infirmitas peccatum excusat.
Sed mulier infirmior viro." See also ST II-II, q. 156, a. 1, ad 1.
3. Kari Elisabeth Boerresen, Subordination and Equivalence: The Nature and Role of
Woman in Augustine and Thomas Aquinas, trans. Charles H. Talbot (Washington U. Press of
Amer., 1981), p. xvii.
4. In II Sent., d. 1, q. 2, a. 4, ad 3; 6:399. "Essentia animae rationalis immediate
unitur corpori sicut forma materiae."
5. Ibid.
6. Ibid.
7. De moribus ecclesiae catholicae et de moribus Manichaeorum I, 27, 52;
Migne's Patrologia Latina (PL) 32, 1332. "Homo igitur, ut homini apparet, animo
rationalis est mortali atque terreno utens corpore."
8. Eph. 4:23: "Be renewed in the spirit of your minds."
9. Col. 3:10: "You have put on the new nature which is being renewed in knowledge
after the image of its creator."
page 223
10. De Trin. XII, 7, 12; PL 42, 1004-5. "... non secundum corpus, neque
secundum quamlibet animi partem, sed secundum rationalem mentem, ubi potest esse agnitio Dei,
hominem factum ad imaginem ejus qui creavit eum."
11. Ibid.; PL 42, 1004. "Sicut enim non solum veracissimo ratio, sed etiam ipsius
Apostoli declaret auctoriats, non secundum formam corporis homo factus est ad imaginem Dei,
sed secundum rationalem mentem."
12. Ibid. "... ibi factus est homo ad imaginem Dei, ubi sexus nullus est."
13. Augustine refers to man as the melior sexus and woman as the sexus
infirmior in De conjugiis adulterinis II, 20, 21; PL 40, 486.
14. In II Sent., d. 32, q. 2, a. 3, ad 1; 6: 683. "... secundum quod in
materia melius disposita dignius forma participatur."
15. Ibid., sol.; 6:683. "... ut quanto corpus melius complexionatum fuerit,
nobiliorem animam sortiatur."
16. Ibid., d. 16, q. 1, a. 3, sed contra; 6:525.
17. Ibid. "... et ita non in omnibus habentibus imaginem imago aequaliter invenitur."
18. Ibid., d. 20, q. 2, a. 1; 6:564. "Utrum in statu innocentiae homines habuissent omnem
perfectionem corpus quo ad virtutem et staturam et sexum, statim post nativitatem."
page 224
19. Ibid., d. 21, q. 2, a. 1, ad 2; 6:572. "... et ideo mulier, etiam quantum ad
animam, viro imperfectior erat."
20. Ibid., d. 20, q. 2, a. 1, obj. 1; 6:564. "... in primo statu nullus defectus
naturalis operationis fuisset."
21. Ibid., ad 1; 6:565. "... quamvis mulier sit praeter intentionem naturae
particularis, quae agit in hoc semine, intendens prolem adducere in perfectam similitudinem
generantis, non tamen est praeter intentionem naturae universalis ... quia sine femine non posset
esse generatio."
22. The form of a human being, its soul, comes directly from God, but the alleged
generating parent, the father, predisposes the soul's reception. See In II Sent., d. 31, q. 1,
a. 2, ad 4; 6:673: "... anima autem ex mari, non ita quod anima rationalis traducatur, sed
quia in semine est virtus formitiva ... organizatur corpus et praeparatur ad receptionem animae
rationalis" ("the soul is from the man, not that the rational soul is transmitted [by him] but because
in the semen is the formative power which ... organizes and prepares the body for the reception of
the rational soul"). Thus, for Thomas, only the father passes human nature to the offspring.
23. Ibid., d. 20, q. 2, a. 1, ad 2; 6:565. "... generatio mulieris contingit, ut in 18
de Animalibus (sive 4 de Gener Anim., cap. 1) dicitur, ex hoc quod semen viri non
potest vincere super matetiam mulieris, ut digerat ipsam ultima digestione, et in perfectum sexum
adducat."
page 225
24. See In II Sent., d. 20, q. 2, a. 1, ad 2.
25. Ibid., d. 18, q. 2, a. 3, sol.; 6:550. "Haec autem potentia non est passiva in semine
maris sicut dicimus ligna et lapides esse in potentia domus (sic enim est potentia in menstruo
mulieris), sed est potentia activa, sicut dicimus formam domus in mente artificis esse potentia
domus.
26. Ibid., d. 20, q. 1, a. 2, sol.; 6:563. "... in omnibus enim viventibus perfectis in quibus
est sexus distinctio, femina se habet ut patiens et materiam ministrans, et mas se habet ut agens et
formam inducens, ut in 15 de Animalibus dicitur."
27. Ibid., d. 30, q. 2, a. 2, ad 5; 5:667. "Philosophus ostendit in 5
Metaphysica (text. 53)), dicens: 'magis homo est de genere patris sui quam matris, cum a
patre formam recipiat et a matre materiam.'"
28. ST II-II, q. 26, a. 10, resp.; 3:109. "Sed, per se loquendo, pater magis est
amandus quam mater. Amantur enim pater et mater ut principia quaedem naturalis originis. Pater
autem habet excellentiorem rationem principii quam mater."
29. Politicorum Aristotelis I, lectio X; 21:398. "Et quia natura
diversificatur in diversis; ideo secundum naturam sunt diversa quae principantur et subjiciuntur.
Alio enim modo homo liber principatur suo servo, et masculus feminae et vir puero."
page 226
30. ST I, q. 92, a. 1, ad 2; 1:363. "Defuisset enim bonum ordinis in humana
multitudine, si quidam per alios sapientores gubernati non fuissent. Et sic ex tali subjectione
naturaliter femina subjecta est viro." Of course, the subjection of woman to man is, in Thomas's
view, for woman's own benefit.
31. ST II-II, q. 177, a. 2, resp.; 3:595. On why women should not speak in
church, Thomas writes: "Primo quidem et principaliter propter conditionem feminei sexus, quo
debet esse subditus viro."
32. Summa Contra Gentiles III, 122, 8; 5:260. "Ad hoc autem mulier sola non
sufficit, sed magis in hoc requiritur opus maris in quo est et ratio perfectior ad instruendum et
virtus potentior ad castigandum."
33. See Pol. Arist. I, lectio X and Ethicorum ad Nicomachum
Aristotelis VII, lectio 5.
34. Eth. ad Nic Arist. VII, lectio 5; 21:237.
35. See. e.g., see nn. 26 and 27.
36. Ibid., XII, lectio 5; 21:237. "raro inveniuntur mulieres sapientes et fortes."
See also ST II-II, q. 156, a. 1, ad 1.
37. ST II-II, q. 156, a. 1, ad 1; 3:525. "... id quod est parvum vel debile,
reputantur quasi nullum."